ინვოისი თუ ანგარიშ-ფაქტურა — რომელი როდის?

ეს ორი ტერმინი ხშირად ერევათ, თუმცა სხვადასხვა დოკუმენტია და სხვადასხვა ფუნქცია აქვს. მოკლედ: ინვოისი მყიდველთან ურთიერთობისთვისაა, ანგარიშ-ფაქტურა — სახელმწიფოსთვის.

ინვოისი — კომერციული დოკუმენტი

ინვოისით მყიდველს აცნობებ გადასახდელ თანხას: პოზიციები, ჯამი, ვადა, საბანკო რეკვიზიტები. ის თავისუფალი ფორმისაა, სახელმწიფო სისტემაში არ რეგისტრირდება და ნებისმიერ ენაზე/ვალუტაში შეიძლება გამოიწერო — მაგალითად, უცხოელ კლიენტთან ინგლისურად, დოლარში.

ანგარიშ-ფაქტურა — საგადასახადო დოკუმენტი

ანგარიშ-ფაქტურა შემოსავლების სამსახურის (RS.ge) სისტემაში რეგისტრირებული ოფიციალური დოკუმენტია. ის დღგ-ის ჩათვლის საფუძველია: თუ შენ ან შენი მყიდველი დღგ-ის გადამხდელია, გარიგებაზე ფაქტურის გამოწერა დაგჭირდება. საქონლის მიწოდებისას მას წინ უსწრებს ზედნადები — ფაქტურა ზედნადების ნომერს ებმის.

შედარება ერთ აბზაცად

ინვოისი: ნებაყოფლობითი, თავისუფალი ფორმის, მყიდველისთვის, ნებისმიერ ვალუტაში. ანგარიშ-ფაქტურა: RS.ge-ში რეგისტრირებული, სტანდარტული ფორმის, დღგ-ის ჩათვლისთვის, ლარში. პრაქტიკაში B2B გარიგებაზე ხშირად ორივე იწერება: ინვოისი — გადახდის მოთხოვნად, ფაქტურა — საგადასახადო აღრიცხვისთვის.

როგორ გააერთიანო ორივე ერთ ნაკადში

ორჯერ ერთი და იმავე მონაცემის შეყვანა ზედმეტი შრომაა და შეცდომების წყარო. INVO.GE-ზე ინვოისს ერთხელ ქმნი, ხოლო ანგარიშ-ფაქტურა RS.ge-ზე იმავე მონაცემით, ერთი ღილაკით იგზავნება — ზედნადებთან მიბმითურთ. გადახდების კონტროლი კი ბანკის ინტეგრაციით ავტომატურად ხდება.

მაგალითი პრაქტიკიდან

წარმოიდგინე IT-კომპანია, რომელიც კლიენტს ყოველთვიურ ტექნიკურ მომსახურებას უწევს 800 ლარად. თვის დასაწყისში კლიენტს ეგზავნება ინვოისი — გადახდის მოთხოვნა IBAN-ითა და ვადით. კლიენტი დღგ-ის გადამხდელია, ამიტომ პარალელურად RS.ge-ზე იწერება ანგარიშ-ფაქტურაც — მის გარეშე კლიენტი დღგ-ს ვერ ჩაითვლის და დოკუმენტს აუცილებლად მოითხოვს. ერთი გარიგება, ორი დოკუმენტი, ორი სხვადასხვა ადრესატი: ინვოისი — კლიენტის ფინანსურ განყოფილებას, ფაქტურა — საგადასახადო სისტემას.

ახლა გაამრავლე ეს ათ კლიენტზე და თორმეტ თვეზე — 240 დოკუმენტი წელიწადში. ხელით წერისას ეს საათობით რუტინაა და შეცდომების მუდმივი რისკი; ინტეგრირებულ სისტემაში კი ერთხელ აწყობ და ორივე დოკუმენტი ავტომატურად, ერთი წყაროდან იქმნება. სწორედ ამიტომ ღირს ინვოისისა და ანგარიშ-ფაქტურის ერთ ნაკადში გაერთიანება — განსხვავების ცოდნა საწყისია, ავტომატიზაცია კი შედეგი.

რომელი გჭირდება, თუ დღგ-ის გადამხდელი არ ხარ

თუ არც შენ ხარ დღგ-ის გადამხდელი და არც შენი მყიდველი, ანგარიშ-ფაქტურა ხშირად საერთოდ არ გჭირდება — საკმარისია ინვოისი გადახდის მოთხოვნად და, საქონლის შემთხვევაში, ზედნადები მიწოდებაზე. მაგრამ როგორც კი მყიდველი დღგ-ის გადამხდელი კომპანიაა, ის ფაქტურას აუცილებლად მოგთხოვს — მის გარეშე დღგ-ს ვერ ჩაითვლის და თანამშრომლობა შეიძლება ამაზეც შეფერხდეს. ამიტომ მზარდი ბიზნესისთვის სწორი გზა თავიდანვე ისეთი სისტემის აწყობაა, სადაც ორივე დოკუმენტი ერთ ადგილას იქმნება: დღეს ინვოისი გჭირდება, ხვალ ფაქტურაც დაგჭირდება — და გადაწყობა აღარ მოგიწევს.

ტერმინების არევის კიდევ ერთი წყარო შემოკლებაა: ანგარიშ-ფაქტურას ხშირად „ს/ფ"-ად წერენ (საგადასახადო ფაქტურა), ინვოისს კი ზოგჯერ „ანგარიშსაც" უწოდებენ — დოკუმენტს რომ იღებ, ჯერ ის გაარკვიე, RS.ge-ში რეგისტრირებულია თუ არა: რეგისტრირებული ყოველთვის ფაქტურაა, დანარჩენი — კომერციული ინვოისი, როგორი სათაურიც არ უნდა ეწეროს თავში.

მოკლე შეჯამება: მყიდველს — ინვოისი, სახელმწიფოს — ანგარიშ-ფაქტურა; პირველი გადახდას აჩქარებს, მეორე დღგ-ს არეგულირებს, ერთიან სისტემაში კი ორივე ერთი შეყვანით იბადება.

და კიდევ ერთი პრაქტიკული ნიუანსი: ვალუტა. ინვოისი ნებისმიერ ვალუტაში შეიძლება იყოს, ანგარიშ-ფაქტურა კი ყოველთვის ლარშია — უცხოურ ვალუტაში გარიგებაზე თანხა ეროვნული ბანკის კურსით გადაითვლება, რაც ინტეგრირებულ სისტემას ავტომატურად გამოსდის.